Ölüm Oyunları


Mavi Balina Oyunu


İlk büyük örneği 2013 yılında geliştirilen bir çevirim içi oyun ile gördüğümüz ve oynayan kişileri bir dizi talimat sonrasında intihara meylettiren ölüm oyunları, dünyanın birçok noktasına kadar ulaşıp birçok ölüme sebep oldu. Hemen sonraki yıllarda kimliği belirsiz kişilerce farklı versiyonlarla sürdürülen ölüm oyunları, toplumun bazı kesimleri üzerinde psikolojik baskı ve tahrik sergileyerek onları kendine işkence etmeye ve en sonunda da intihar etmeye yöneltiyor.İlk büyük örneği 2013 yılında geliştirilen bir çevirim içi oyun ile gördüğümüz ve oynayan kişileri bir dizi talimat sonrasında intihara meylettiren ölüm oyunları, dünyanın birçok noktasına kadar ulaşıp birçok ölüme sebep oldu. Hemen sonraki yıllarda kimliği belirsiz kişilerce farklı versiyonlarla sürdürülen ölüm oyunları, toplumun bazı kesimleri üzerinde psikolojik baskı ve tahrik sergileyerek onları kendine işkence etmeye ve en sonunda da intihar etmeye yöneltiyor.


Dünya yüzeyinde halen var oldukları şüphe götürmeyen bir gerçek olan ölüm oyunları 2015’ten beri başta ergenlik dönemi ve öncesi olmak üzere çevirim içi oyun oynayan çocukları hedeflemektedir. Etrafındaki çocuklara nispeten daha içine kapanık, sosyal bağlantıları zayıf ve kendini gerçekleştirememiş çocukları ağına çeken ölüm oyunları bu çocukları psikolojik olarak kendine zarar vermeye yönetirken çocukların bu tür zayıflıklarını kullanıyor. Oyunu yaratan ve oynayanlar arasında yöneticiler diye tanımlanan kişiler oyun içerisinde her seferinde bir görev vererek oyuncunun bunu yapmasını ve yaptığına dair kendilerine kanıt sunmasını istiyorlar.


2013 yılında Rusya’da üretilen bir çevirim içi oyun sessizce dünyaya yayıldıktan sonra 2015 yılında 12 yaşında bir çocuğun intihar etmesine neden oldu. Daha sonrasında bunu takiben dünyanın farklı yerlerinde peşi sıra gelen çocuk ölümleri, odağı tek bir noktaya topladı. Blue Whale Challenge olarak adlandırılan Mavi Balina oyunu o güne kadar hiçbir oyunun yapmadığı bir şeyi yapıp oynayan kişiyi yok etmeyi hedefliyordu. 50 adet farklı görevden oluşan oyunda oyunculardan görevleri ve talimatları sırasıyla yerine getirip 50. göreve kadar ulaşmaları isteniyordu. Oyunculara günde bir görev vererek oyunu 50 güne yayan oyun yöneticileri bununla çocuklarda meydana getirmek istedikleri psikolojik bozulmayı uzunca bir zaman dilimine yayarak daha verimli hale getirmeyi amaçlıyorlardı.


Basitten zora doğru sıralanan görevlerde ilk başlarda çocuklardan bir balina resmi çizme, yüksek sesle müzik dinleme gibi basit şeyler isterlerken daha sonra kolundaki atardamar kesme, eline jiletle balina resmi çizme, gönderdikleri korku filmlerini izleme ve bir gün boyunca kimseyle konuşmama gibi şiddet içerikli görevler istiyorlardı. Bunları yaparken her seferinde oynayan kişinin kamerasını açıp onlara yaptığını kanıtlamasını isteyen yöneticiler bu şekilde çocukların özel hayatlarına dair birçok bilgi toplayabiliyorlardı. Çocuklar bazı görevleri yapmaya karşı çıktıklarında kendilerini elde ettikleri bu bilgiler çerçevesinde şahsi şeyleri veya aile üyeleri hakkında tehdit eden yöneticiler çocuklar üzerinde siber zorbalık oluşturarak görevleri yapmalarını sağlıyorlardı.


Oyun, 12-14 yaş arası gençlerin intihar etmeye başlamasından sonra Rusya’da bir gazetecinin yaptığı araştırmalar neticesinde açığa çıkarılmıştır. 2016’ya gelindiğinde dünyanın farklı farklı yerlerinde yaklaşık 130 çocuk oyundaki 50. göreve kadar gelmiş ve 50. görevde kendilerinden istenilen yüksek bir yerden atlayarak veya iple asmak şeklinde intihar etme görevini yerine getirerek intihar etmişti. Bu arada oyunu üreten, psikoloji bölümünden atıldığı iddia edilen Philipp Budeikin Rusya’da yapılan çalışmalar neticesinde yakalanıp adalet önüne çıkarılmış ancak bu kadar ölüme sebep olmasına karşın 3 sene hapis cezası almıştı.


Philip Budeikin hapse atıldıktan sonra intihar vakalarının kesileceği düşünmüştü ancak bunun tersi oldu. Mavi Balina dışarıda çocuklara kaynağı belirsiz linkler aracılığıyla ulaşıp onları intihara teşvik etmeye devam ediyordu. Ülkeler bu oyuna karşı alarma geçmiş çocukları intihar etmekten korumak için ebeveynleri ve çocukları bilgilendirmeye çalışıyorlardı. Hindistan’da intihar etme, oyundaki görevleri yapmak için kendini yaralama vakaları oldukça kötü durumdayken İngiltere’de intihar olayları yaşanmamış, Brezilya’da kendini yaralama olayları ön plana çıkmış, komşumuz İran’da el ele tutuşarak intihar edenler er olmuştur. Türkiye’de ise Van’da aynı okulda okuyan dört genç kız, oyunun son görevini yerine getirip intihar etmek için buluşup kayalık bir yere doğru giderken son anda içlerinden birinin ihbarı ile 3 kişi intihar etmekten son anda kurtarılmış ancak dördüncü kız intihar etmekten alıkonulamamıştır.


Aklımızdaki soruyu soralım hemen, nasıl olur da teknoloji çağında ülkenin en iyi teknolojisi ve uzmanları ellerinde olduğu halde devletler bu oyunun sanal âlemde yayılmasının önüne geçememiş ve oyuna davet eden linkler önlenememiştir?


Türkiye’de meydana gelen ölümlerden sonra çocuk intiharları TBMM’ye taşınmış ve ne yapılacağı tartılmıştır. Daha sonraları kamuoyuna yapılan açıklamalarda oyunun sanal mağazalarda bulunan mobil oyunlardan farklı olduğu yöneticilerin whatsapp gibi anlık mesajlaşma uygulamaları üzerinden çocuklara ulaşarak onlara direkt olarak komut vermesi şeklinde olduğunu bu yüzden bağlantıların izini sürmenin zor olduğu belirtmiştir. Bu nedenle tek çare olarak ailelere çocuklarına mukayyet olmaları öğütlenmiştir.


Philip Budeikin yakalandıktan sonra içine kapanık, sessiz ve çevresindeki çocuklara göre çekinik kalan çocukları intiharı sürüklemek hakkında “Bir insanlar vardır bir de biyolojik atıklar. Ben toplumu bu ikinci türden temizliyorum. Bazen bunun yanlış olduğunu düşünsem de sonunda doğru olanı yaptığımı biliyorum” (BBC) demiştir. Philip Budeikin hapisteyken dışarıda can almaya devam eden Mavi Balina akla aynı ideal üzerine yani çocukları öldürmek üzerine anlaşmış bir örgütü getirdi ve yapılan çalışmalar neticesinde lya Sidorov ve ardından da Nikita Naeronov adındaki 22 yaşındaki yazılımcı yakalandı. Ancak 21.06.2018’te Milliyet gazetesinin verdiği bu haberden sonra oyunla alakalı çocuk ölümleri kesilmedi. 07.09.2020 tarihinde İran’da üç çocuk Mavi Balina oyunu kaynaklı olarak intihar etmiş ve Milliyet Gazetesi bu haberi “Mavi balina oyunu üç can aldı” başlığıyla vermişti. Söz konusu olayda Mavi Balina oyununu oynarken bir görev gereği tanışmış dört genç oyundaki son görev olan intihar görevini tamamlamak için Doğu Azerbaycan, Erdebil, Huzisfan ve İsfahan eyaletlerinden gelip Mahbudabad İlçesi’nde buluşmuşlar ve Hazar Denizi’ne atlayarak intihar girişiminde bulunmuşlar. Olay sonucunda üç genç boğularak hayatını kaybederken sadece biri kurtarılabilmiştir.


Mevcut durumda oyunun bir yerlerde çocuklara işkence veya intiharı telkin edip etmediğini bilmiyoruz ve ne yazıktır ki bu ancak çocukların intihar girişimleri üzerine fark edilebiliyor. Mavi Balina oyunundan sonra ortaya çıkan ve küçük çocuklara şiddet uygulayan Momo ve Mavi Bebek oyunu siber zorbalık ve şiddetin kolay kolay söndürülemeyeceğini ortaya koyuyor. Teknoloji ile olan münasebetimizde bu gibi kötü hadiselerin de olduğu ve bunlara karşı çocukları korumak için okullarımızda buna yönelik eğitimlerin verilmesi gerektiğini bir başka intihar olmadan anlamamızı diliyorum.


1 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör

Kahve