Epilepsi


Halk arasında sara hastalığı olarak da bilinen epilepsi, kısa süreli beyin fonksiyon bozukluğuna bağlı olarak gelişen nörolojik bir rahatsızlıktır. Epilepsi pek çok farklı nedene bağlı olarak gelişen, tekrarlayıcı nitelikte ve gelişigüzel zamanlarda oluşan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Kadınlarda ve erkeklerde eşit oranda görülen hastalık, idiyopatik, yani altta belli bir neden olmaksızın, semptomatik yani nedeni bilinen ve kriptojenik ya da farklı bir deyişle nedeni bilinmeksizin oluşabilir. Epilepsi, beyinde bulunan bir grup nöronda gerçekleşen anormal elektrik aktivitesine bağlı oluşur. Kişinin nöbet geçirmesine yol açan bu durum süresince beyin fonksiyonları geçici olarak bozulur. Dolayısıyla kişi, nöbet sırasında vücudunu kontrol edemez ve bilinç kaybı yaşayabilir. Epilepsi nöbetleri 30 saniye ile 2 dakika arasında sürer. Ardından kendiliğinden sona erer. Fakat bazı epilepsi nöbetleri 5 dakikadan daha uzun sürebilir. Bu gibi durumda kişinin acil tıbbi yardım alması gerekir. Epilepsi nöbetleri çok geniş bir yelpazede yer alsa da temel olarak parsiyel ve jeneralize olmak üzere iki farklı türde görülür. Parsiyel nöbetler, beynin bir bölümüyle sınırlı olarak başlarken jeneralize nöbetler, beyinde yaygın olarak başlar. Dolayısıyla epilepsi nöbetlerine bağlı olarak oluşan semptomlar farklılık gösterir. Sık rastlanan epilepsi belirtileri arasında hafıza kaybı, baygınlık, titreme, bilinç kaybı, hareketlerin kontrol edilememesi ve idrar kaçırma gibi semptomlar bulunur. Ayrıca nöbet sonrasında kişide halsizlik, bitkinlik, kokulara karşı hassasiyet ve şaşkınlık gibi belirtiler de görülebilir. Epilepsi çeşitleri, en sık görülen epilepsi tipleri; • Jeneralize epilepsiler, • Parsiyel epilepsiler, • Kompleks parsiyel epilepsiler, • Absans epilepsilerdir. Epilepsi çeşitlerinden, Jeneralize epilepside tüm beyin aktivitesi bir anda bozulur. Genelde şuur kaybı düşme ve tüm vücutta kasılma olur. Parsiyel epilepsilerde beynin sadece bir bölümünde epilepsi aktivitesi oluşur. Kenelde sadece bir uzuvda kasılma görülür ve şuur kaybı olmaz. Kompleks parsiyel epilepsilerde şuur kaybı olur ancak kasılmalar vücudun belli bölgeleriyle sınırlıdır. Genelde ellerde otomatik ve tekrar eden hareketler görülür Absana epilepsileri çocuklarda görülür ve belirtisi genelde dalmadır. Epilepsi belirtileri; Epilepsi beyindeki bir fonksiyon bozukluğu olduğundan, beynin etkilenen bölgesinin yürüttüğü işleve göre semptomlar farklılaşabilir. Bazı belirtiler şunlardır: •Vücutta ani kasılmalar •Kollarda ve bacaklarda kontrol edilemeyen sallantılar •Şuur kaybı •Seri şekilde baş sallama hareketi •Kısa bir süre seslere veya konuşmalara yanıt verememe •Sabit bir noktaya bakmak •Hızlı göz kırpmak •Korku, anksiyete ya da deja vu (o anı önce yaşamış gibi hissetme) gibi psikolojik semptomlar. Epilepsi Nöbeti Sırasında Ne Yapılmalıdır? • Öncelikle sakin olup hastanın başını yana çevirin ve yan yatırın, • Hastanın ağzını açmaya çalışmayın ve herhangi bir şeyi hastanın ağzına sokmayın, • Nöbet sırasında hastanın etrafından hastaya zarar verecek olan şeyleri uzaklaştırın, yakası sıkıysa yakasını gevşetin, • Nöbetin bitmesini bekleyin ve hasta kendine gelene kadar yanından ayrılmayın, • İlaç kullanıyorsa hasta, doktora gidildiğinde bilgi verin. Epilepsi nöbeti sırasında hastanın dışında çevresinde olan kişilerin ilk müdahalesi çok önemlidir. Kişiye zarar verecek şeyler yapmaktan kaçınılmalıdır. Epilepsi ile ilgili doğru bilinen yanlışlar; Yanlış; Epilepsi nöbeti geçiren herkes epilepsi hastasıdır. Doğrusu: Epilepsi nöbetiyle epilepsi hastalığını ayırmak gerekir. Tek nöbet geçiren bir kişi mutlaka epilepsi hastası olmuyor Yanlış: Epilepsi nöbeti geçiren hastaya soğan ve kolonya gibi keskin kokular koklatılması nöbeti sonlandırır. Doğrusu: Epilepsi nöbeti geçiren kişilere koklatılan soğan ve kolonya gibi şeylerin hiçbir yararı olmuyor, hatta hastanın solunumu üzerine olumsuz etki yapabiliyor. Yanlış: Epilepsili kadınlar hamile kalamaz ya da sağlıklı çocuk sahibi olamaz. Doğrusu: Epilepsi genellikle kadının hamile kalma yeteneğini etkilemez, çocuğun gelişimi üzerinde de çok az bir etkiye sahip olur. Anne anti-epileptik ilaçlar kullanıyorsa, doğumsal kusurların ortaya çıkma riski yüzde 2 ila 10 arasında seyreder. Ancak nöroloji ve doğum uzmanlarının yakın takibiyle risk azalır ve bebeğin sağlıklı olma şansı çok daha fazla artar. Yanlış: Epilepsi zihinsel bir hastalık ve epilepsili insanlar diğer insanlar kadar akıllı değiller. Doğrusu: Epilepsinin zihinsel bir bozukluktan kaynaklandığı yönünde doğru olmayan bir düşünce var. Oysa epilepsisi olan kişiler de epileptik olmayanlarla aynı yetenek ile zekaya sahip ve zorlayıcı iş alanlarında başarılı olabilir. Yanlış: Epilepsili kişilerin çocuklarında da epilepsi olur. Doğrusu: Yaklaşık 100 kişiden 2'sinde, yaşamları boyunca bir noktada epilepsi gelişir. Eğer babada epilepsi varsa bu oran biraz daha fazla olur. Annenin epilepsisi varsa risk halen 100'de 5'ten daha düşük olur. Her iki ebeveynde de epilepsi varsa, risk biraz daha yükselir. Çoğu çocuk ebeveynden epilepsi hastalığını miras almaz ancak bazı epilepsi tiplerinin çocukta görülme olasılığı daha yüksek olur. Yanlış: Nöbet sırasında kişi dilini yutabilir veya boğulabilir. Doğrusu: İnsanın dilini yutması fiziksel olarak imkansızdır. Nöbet sırasında meydana gelebilecek en kötü şey, çene kaslarındaki istemsiz kasılma nedeniyle kişinin dilini ısırması olabilir. Yanlış: Nöbet geçiren ve çenesi kitlenen kişinin ağzını açmak gerekir. Doğrusu: "Nöbet geçirmekte olan kişinin ağzını açmak için zorlamak onun yaralanmasına neden olabilir". Alzheimer yazısını okumak için buraya tıklayınız.


0 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör

Parkinson

Demans